Ülkemiz, sarsıntı nesli üzerinde bulunuyor. Birçok kentimizde zelzele riski bulunuyor. Son olarak İstanbul’da yaşanan zelzele, vatandaşlarda paniğe sebep oldu. İstanbul sarsıntısının akabinde büyüklüğü değişen artçı zelzeleler de meydana geldi. Kahramanmaraş’ta yaşanan büyük zelzelenin akabinde meydana gelen artçı sarsıntılarda birtakım binaların yıkıldığı görülmüştü. Uzmanlar, vatandaşları artçı sarsıntılara karşı uyarmaya devam ediyor.Peki artçı sarsıntı nedir, neden olur? Artçı sarsıntılar ne kadar sürer?
Artçı Sarsıntı Nedir?
Ana sarsıntıdan sonra meydana gelen daha küçük sarsıntılara artçı sarsıntı denir. Artçı sarsıntılar, ana sarsıntının hissedildiği merkezde meydana gelir, ama büyüklüğü ve tesiri daha küçüktür. Artçı sarsıntıları fay çizgisindeki tansiyonun yavaş yavaş olağana dönme sürecinde yaşanır. Hasebiyle ana zelzeleyle tıpkı fay sınırı üzerinde yaşanır.
Artçı zelzelelerin büyüklükleri ana sarsıntının büyüklüğü kadar olmaz. Yeniden de artçı sarsıntılar, ana sarsıntının zayıflattığı binaları yıkabilir. Bu nedenle ana sarsıntıdan sonra ziyan gören, kolonlarında çatlakların olduğu binalara artçı sarsıntılar sürerken girmemek gerekir.
Artçı Sarsıntı Neden Olur?
Yer kabuğunun altında meydana gelen fizikî ve kimyasal değişim sürecinde, farklı şiddetlerde zelzeleler meydana gelmesi mümkündür. Bu zelzelelerin yanında dünya katmanlarında katmanlar birbirleri üzerinden geçer ve yerleşim yeri bulur. Bu sayede sarsıntılar oluşur ve sarsıntılar ortaya çıkar. Ancak yerleşimin tek seferde tamamlanmaması, farklı büyüklükte birkaç sarsıntı yaşanmasına sebep olur. Birinci yaşanan ana sarsıntıya kıyasla daha küçük sarsıntılar meydana gelir ve artçı zelzeleleri oluşturur.
Artçı Zelzeleler Ne Kadar Sürer?
Artçı zelzelelerin ne kadar süreceği, ana zelzelenin şiddetine ve fay çizgisinin özelliklerine bağlıdır. Ekseriyetle artçı zelzelelerin büyüklüğü ve sayısı vakit içerisinde azalır. Ana zelzele meydana geldikten sonraki birinci birkaç saat, artçı sarsıntıların en ağır olduğu anlardır. Kimi durumlarda artçı zelzeleler birkaç gün içinde biter. Lakin birtakım durumlarda, örneğin ana sarsıntının daha büyük olduğu durumlarda, artçılar haftalar yahut aylar sürebilir. Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan sonra yaşanan artçılar, aylar sürmüştür.
İstanbul Artçı Depremler
İstanbul’da meydana gelen 6.2’lik zelzelenin akabinde artçılar yaşandı. Birinci olarak büyüklüğü 4’ü geçen artçı sarsıntıların akabinde sarsıntılar gece uzunluğu devam etti. AFAD’ın açıklamasına nazaran gece saatlerinde büyüklükleri farklılaşan artçılar yaşandı. Artçıların bir müddet daha devam edeceği düşünülüyor. Uzmanlar, hasarlı binalara girilmemesi konusunda ikazlarına devam ediyor.
