Sosyal medyada sıkça duyduğumuz telaşlı bağlanma terimi aslında sanıldığı kadar yüzeysel değil. Münasebetlerde yaşanan güvensizlik, kıskançlık ve terk edilme dehşetinin ardında bu bağlanma biçimi olabilir. Üstelik yalnızca romantik alakalarla sonlu değil; arkadaşlık, iş ve aile bağlantılarını de etkileyebiliyor. Uzmanlara nazaran bağlanma tarzımız çocuklukta şekilleniyor ve değişmesi farkındalıkla mümkün. Pekala bu kadar sık anılmasının ardında yatan asıl neden ne? Bakalım…
Kaynak 1, Kaynak 2
Kaygılı bağlanma tam olarak nedir?
Kaygılı bağlanma, bireyin çocukluk periyodunda bakım veren şahısla tutarsız bir bağ kurmasından kaynaklanıyor. Bebeklikte gereksinimlerine bazen karşılık verilen, bazen görmezden gelinen birey, vakitle ‘sevgi şartlara bağlıdır’ algısıyla büyüyor. Bu da yetişkinlikte kurduğu bağlarda, terk edilme korkusunu ve değersizlik hissini beraberinde getiriyor.
Kısacası kişi, sevgiye en çok gereksinim duyduğu anda sevginin eksikliğiyle baş başa kalmış oluyor. Bu bağlanma tarzına sahip bireyler çoklukla karşısındakinin sevgisini test etme eğiliminde oluyor ve ilgileri sabote eden davranışlarda bulunabiliyor.
İlişkilerde nasıl ortaya çıkıyor pekala?
İlişkilerde daima onay beklemek, partnerden farklı kalındığında ağır telaş yaşamak ya da en küçük arayı bile ‘artık sevmiyor’ formunda yorumlamak dertli bağlanmanın temel göstergeleri ortasında yer alıyor. Bu bireyler sık sık kıskançlık, bağımlılık, ağır ilgi beklentisi ve hudut koyamama üzere davranışlar sergileyebiliyor.
Aynı vakitte kendi hislerini tabir etmekte zorlanabiliyor ya da oburlarının muhtaçlıklarını kendi muhtaçlıklarının önüne koyarak bağda kalmaya çalışabiliyor. Dr. Kendra Mathys’e göre bu şahıslarda içten içe daima bir terk edilme korkusu var ve kaygı, bağlar güzel giderken bile tetiklenebiliyor.
Kaygılı bağlanma yalnızca sevgililik bağlantılarında görülmüyor.
Arkadaşlıklar, iş ilgileri ve hatta aile bağlarında bile birebir döngüler yaşanabiliyor. Örneğin, bir arkadaş iletinize geç yanıt verdiğinde çabucak ‘bir şey mi oldu?’ diye düşünüyorsanız ya da iş yerinde bir tartışma sonrası paha görmediğinizi varsayıyorsanız, sizin için tanıdık olabilir.
Bu bireyler için tenkit tehdit olarak algılanabiliyor ve diğerlerinin hislerini anlamakta zahmet yaşayabiliyorlar. Bilhassa inanç, onaylanma ve terk edilme bahislerinde hassasiyetleri yüksek oluyor. Korkulu bağlanma resmi bir psikiyatrik teşhis değil lakin yapılan anket ve müşahedeler, yetişkinlerin %40’ından fazlasının bu bağlanma tarzına sahip olabileceğini gösteriyor.
En büyük nedenlerden biri çocuklukta yaşanan duygusal ihmal, travmalar, erken yaşta yaşanan kayıplar ya da bakım veren kişinin tutarsız davranışları. Lakin yalnızca çocukluk değil, yetişkinlikte yaşanan ‘ghosting’, belirsizlik, alaka travmaları da inançlı bağlanmayı vakitle telaşlı hale getirebiliyor. Uzmanlara nazaran, bağlanma biçimi fark edildiğinde ve üzerine çalışıldığında değiştirilebilir.
