CHP’de kurultay davası tartışması sürüyor. Eski Genel Lider Kemal Kılıçdaroğlu ‘mutlak butlan’ kararı çıkması takdirde partiye döneceğini belirtirken CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise “Görevi kabul etmek tarihi kusur olur” diye itiraz etti.
Bu gelişmelerin akabinde ‘mutlak butlan’ tartışması gündemin bir numaralı konusu oldu. Pekala, mutlak butlan nedir, ne demek? İşte CHP’de mutlak butlan tartışması ve mutlak butlan örnekleri.
CHP’de Mutlak Butlan Tartışması Ne?
CHP’de kurultay tartışmaları devam ediyor. 30 Haziran 2025’te görülecek Kurultay davasında mahkemeden çıkacak karar bekleniyor.
CHP’nin başına yine Kemal Kılıçdaroğlu’nun döneceğine dair savlar atarken mevzuyla ilgili eski genel liderden açıklama gelmişti. Kemal Kılıçdaroğlu, mutlak butlan kararıyla partinin başına döneceğini belirtirken “Mahkeme kararını ‘tanımıyorum’ demenin hukuksal olarak bir karşılığı yok” sözlerini kullanmıştı.
Mutlak Butlan Nedir, Ne Demek?
CHP’deki mutlak butlan kelamlarının akabinde bu sözün ne manaya geldiği araştırılmaya başlandı. Pekala, mutlak butlan nedir, ne demek?
Mutlak Butlan Nedir?
Mutlak butlan, bir hukuksal sürecin daha en başından itibaren yasaya açıkça alışılmamış olması nedeniyle geçersiz sayılmasıdır. Bu çeşit süreçler, hukuk sistemi tarafından yapılmamış kabul edilir; yani başlangıçtan itibaren hiçbir tüzel sonuç doğurmaz. Geçersizliğin kaynağı ekseriyetle kamu nizamına karşıtlık, genel ahlak kurallarına zıt düşme, bahis prestijiyle fiilen imkânsızlık yahut tarafların türel ehliyetten mahrum olması üzere ağır sebeplerdir. Mahkemeler, mutlak butlan durumunu tarafların talebi olmasa bile tabiatıyla dikkate alabilir.
Nisbi Butlan Nedir?
Nisbi butlan, hukuksal sürecin birtakım özel sebeplerden dolayı geçersiz sayılabilmesine karşın, bu geçersizliğin sadece ilgili tarafların talebiyle gündeme gelebileceği bir durumdur. Bu cins bir butlan, çoklukla taraflardan birinin iradesinin sakatlanması üzere durumlarda ortaya çıkar ve tüzel sürecin geçersizliği otomatik olarak değil, fakat tarafın beyanıyla geçerlilik kazanır. Kusur, hile yahut tehdit sonucu yapılan kontratlar nisbi butlan kapsamına girer. Bu nedenle, mahkeme geçersizlik halini resen değil, sadece tarafların başvurusu üzerine kıymetlendirir.
Mutlak Butlan Sebepleri Neler?
Kamu Nizamına Karşıtlık: Bir sürecin toplumun temel tertibine, hukuksal istikrara yahut devletin temel unsurlarına muhalif olması durumudur.
Ahlaka Karşıtlık: Toplumun genel ahlak anlayışına ve etik kıymetlere karşıt tüzel süreçler geçersiz sayılır.
Konunun İmkansız Olması: Sözleşmenin konusunun objektif olarak imkânsız olması durumunda yapılan süreç baştan itibaren kararsızdır.
Hukuki Ehliyetin Bulunmaması: Taraflardan birinin hukuksal süreç yapma ehliyetine sahip olmaması durumudur.
Kanunun Emredici Kararlarına Karşıtlık: Kanunda açıkça belirtilmiş kurallara ters süreçler, geçersiz sayılır.
Gerekli Form Kurallarına Uyulmaması: Kanunun aşikâr süreçler için zarurî kıldığı form kaidelerine (yazılılık, noter onayı gibi) uyulmazsa süreç geçersiz olur.
Konunun Hukuka Ters Olması: İşlemin konusu cürüm teşkil ediyorsa yahut hukuk dışı bir maksat taşıyorsa mutlak butlan gündeme gelir.
