Elektrikli otomobiller etraf dostu diye hepimiz seviyoruz fakat başımızda hala tıpkı soru var. Bu araçlar neden kendini şarj edemiyor? Hareket ettikçe güç üretmeleri mantıklı üzere geliyor aslında. Ancak ne yazık ki işler sandığımız kadar kolay değil. Hem teknoloji hem de fizik kuralları buna pek müsaade vermiyor. Gelin o kurallar neymiş birlikte bakalım.
Kaynak 1, Kaynak 2
Aslında mantıklı üzere duruyor ancak fizik kuralları müsaade vermiyor.
Elektrikli bir aracın hareketi sırasında motorun ürettiği güç, yalnızca aracı ilerletmeye yarıyor. İkinci termodinamik maddesine nazaran güç, kendi kendine yüksekten düşüğe akar, yani sistem dışından ekstra bir güç girişi olmadan araç kendi bataryasını şarj edemez. Bu yüzden elektrikli araçları kesinlikle bir güç kaynağına yani şarj istasyonlarına bağlamamız gerekiyor.
‘Ama hibrit araçlar kendini şarj ediyor?’ diyebilirsiniz, haklısınız ancak bu sistem büsbütün farklı işliyor. Hibrit sistemlerdeki rejeneratif frenleme sayesinde yavaşlama sırasında açığa çıkan kinetik güç bataryaya geri aktarılabiliyor lakin tam şarj için asla kâfi değil.
Peki ya rejeneratif frenleme? O da mı işe yaramıyor?
Rejeneratif frenleme, şoför frene bastığında yahut gazdan ayağını çektiğinde oluşan enerjiyi topluyor ve bataryaya yönlendiriyor. Kent içi kullanımda bu sistem menzili yaklaşık yüzde 20 artırabiliyor.
Ancak uzun yolda, yani sabit süratte seyahat ederken bu sistem pek bir işe yaramıyor. Üstelik rejeneratif frenleme de gücün yalnızca bir kısmını geri kazandırabiliyor ki bu oran en âlâ ihtimalle yüzde 70’e kadar çıkabiliyor. Yani tam manasıyla kendi kendini şarj eden araç kavramı için sistem şimdi yetersiz.
Gelecekte ne olabilir? Hayal değil lakin bugünden çok uzak.
Volkswagen’in taşınabilir şarj robotu üzere kimi fikirler gündemde. Robotlar park halindeki araçlara gelip şarj sürecini başlatabiliyor lakin bu sistem de teknik olarak kendi kendini şarj etme değil.
Kablosuz şarj sistemleri de şu ortalar gündemde. Aracın altına yerleştirilen alıcı bir bobin, yerdeki verici bobinle manyetik alan üzerinden bağlantıya geçerek şarj sürecini başlatabiliyor. BMW ve Tesla üzere devler bu alana yatırım yapıyor lakin maliyetler şu an epey yüksek.
Güneş panelleri de diğer bir umut kapısı. Lightyear 0 modeliyle güneş gücüyle çalışan bir elektrikli araç üretildi bile. Lakin üretimi durduruldu ve çok kıymetliydi. Yeni jenerasyon Lightyear 2 modeli için çalışmalar sürüyor ancak yaygınlaşması vakit alacak üzere. Tüm bunların üzerine, kablosuz şarj altyapısı şimdi kentlerde yaygın değil ve sistemlerin güvenliği de ayrıyeten tasa konusu.
