Karadeniz’in hırçın dalgalarına karşı dimdik duran fındık bahçeleri, yemyeşil yamaçlardan süzülen rahmet, dağlardan denize uzanan bir mutfak kültürünün sessiz şahitleri… Giresun, bu coğrafyanın sunduğu eşsiz armağanlarla örülü, esaslı ve dinamik bir gastronomi geleneğinin kalbinde atıyor. Bugün, bu yeşil cennet, geçmişin birikimiyle geleceğin vizyonunu birleştirerek, yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın gastronomi haritasında parlayan bir yıldız olma yolunda emin adımlarla ilerliyor.
Dünün Sofraları: Tabiatın Cömert Eli ve Kadim Bilgelik
Giresun mutfağı, coğrafyasının güçlü ancak cömert ikliminin yapıtıdır. Bol yağmur ve verimli toprak, bir lezzet laboratuvarı yaratmıştır. Bu mutfak, etin hâkim olduğu anlayışlardan farklı olarak, ‘yeşil’in gücüne dayanır. Isırgan otu, galdirik, mendek, sakarca, kırçan, pancar (karalahana)… Bu isimler, yalnızca ot değil, kuşaklar uzunluğu aktarılan şifa ve lezzet reçetelerinin temel taşlarıdır. Mıhlama’nın sıcacık dokusu, karalahana çorbasının besleyici kucağı, mısır ununun her türlü yemeğe kattığı tok tutuculuk, dünün sofralarını şekillendiren ve bugüne taşınan temel ögelerdir. Bu mutfak, zorunluluktan doğan bir vejetaryen/vegan zenginliği sunar; sağlıklı, sürdürülebilir ve tabiatla uyumlu beslenmenin kadim bir manifestosudur. Fındık ve çay ise, sofraları tatlandıran ve ısıtan, yörenin ekonomik ve kültürel omurgasını oluşturan iki altın kıymetti.
Bugünün Dönüşümü: Yeşil Lezzetlerin Yükselişi ve Şenliğin Gücü
Giresun, sahip olduğu bu eşsiz gastronomik mirası, yerelin ötesine taşıma ve bir turizm bedeline dönüştürme iradesini ortaya koydu. Bu dönüşümün en gür sesi, hiç elbet ‘Yeşil Lezzetler Festivali’ oldu. Giresun Turizm Platformu öncülüğünde, TÜRES Giresun Başkanı Şevket Alaeddinoğlu’nun vizyoner liderliğinde ve merkezi-yerel tüm paydaşların ‘siyaset üstü’ kenetlenmesiyle hayata geçirilen bu şenlik, yalnızca bir yemek şöleni değil, bir kimlik inşası ve ekonomik canlanma hareketidir.Festivalin coşkusunu şahsen yaşayan biri olarak, bir söyleşiye katılmak üzere bulunduğum Giresun’da, üreticilerin gözlerindeki gururu, şeflerin yaratıcılığını ve ziyaretçilerin sofralara yansıyan heyecanını görmek büyük bir keyif ve memnunluk kaynağı oldu.
Festival, geleneği gelecekle buluşturan bir köprü kurdu:
-
Yerel Üreticinin Vitrini: Köylünün emeği, direkt tüketiciye ulaştı. Erdoğan Çakır üzere üreticilerin dediği üzere hem kar arttı hem de Giresun’un doğal zenginlikleri tanındı. Şevket Alaeddinoğlu’nun ‘Doğal Dükkânı’ üzere teşebbüsler bu eserleri markalaştırarak ulusal ve milletlerarası arenaya taşıyor.
-
Şeflerle Üreticilerin Dansı: Geleneksel tarifler, ünlü şeflerin çağdaş yorumlarıyla tekrar hayat buldu. Isırgan otu temalı müsabakalar üzere etkinlikler, lokal gereçlerin sınırsız potansiyelini gözler önüne serdi.
-
Kültür ve İktisadın Kesişimi: Alişan konserleri üzere kültürel etkinliklerle zenginleşen şenlik, mahallî iktisada önemli bir katkı sağlarken, Giresun’un toplumsal dokusunu da güçlendirdi. Ercan Cıvak üzere vatandaşların ‘özümüzü yeniden keşfettik’ sözleri, bu toplumsal tesirin yansımasıydı.
-
Sürdürülebilirliğin Öncüsü: Kompost gübreleme ve atıksız mutfak ideolojisiyle 20 ülkeye ihracat yapılması, Giresun’un yeşil mutfağının yalnızca lezzet değil, tıpkı vakitte çevreci bir yaklaşım olduğunun ispatı.
Yarının Vizyonu: Gastronomi Turizminde Bir Global Durak
Giresun’un geleceği, bu yeşil gastronomi mirasını turizmle harmanlamakta yatıyor. Belediye Başkanı Fuat Köse’nin de işaret ettiği üzere, bu bir ‘kültürel mirasın tanıtım hamlesi’. Potansiyel muazzam:
Doğa ve Lezzet Senfonisi: Kulakkaya Yaylası’nın serin havası, Mavi Göl’ün büyüsü, Göksu Travertenleri’nin ihtişamı, Kuzalan Şelalesi’nin gücü ve Giresun Kalesi’nin tarihi dokusu… Bu doğal ve kültürel cennet, eşsiz Giresun mutfağı ile birleştiğinde, Karadeniz’in en cazip turizm destinasyonlarından biri yaratılabilir. ‘Yayla turizmi + Gastronomi turları’ kombinasyonu altın kıymetinde.
‘Yeşil Mutfak’ın Küresel Markası: Dünyada vejetaryen/vegan ve sağlıklı beslenme trendleri süratle yükselirken, Giresun’un doğal ot temelli, sürdürülebilir mutfağı global bir cazibe merkezi olabilir. ‘Giresun Yeşil Mutfak Okulu’ yahut ‘Ot Toplama ve Pişirme Atölyeleri’ üzere konseptler geliştirilebilir.
Fındık ve Çayın Bedel Zincirinde Liderlik: Türkiye dünya fındığının %70’ini üretiyor lakin fiyatı diğerleri belirliyor. Giresun, kooperatifleşmeyi güçlendirerek, organik ve katma kıymetli fındık eserleri (yağ, un, ezme, özel çikolatalar) geliştirerek ve markalaşarak bu zincirde kelam sahibi olmalı. Amber Çay Hasat Şenliği üzere etkinlikler çay kültürü turizmini canlandırabilir.
Gastronomi Yolları ve Akıllı Köyler: Yöresel eserlerin izini süren gastronomi rotaları oluşturulabilir. Üretici köyler, konaklama ve tecrübe odaklı ‘akıllı köyler’ haline getirilerek ziyaretçilere çiftlikten-sofraya unutulmaz tecrübeler sunulabilir.
Bir Lezzetten Öte, Bir Ömür Kültürü
Giresun’un gastronomi seyahati, yalnızca damakları tatlandırmakla kalmıyor. Bu seyahat; tabiatla uyumlu hayatın, kadim bilgeliğin, lokal pahaların globalle buluşmasının, sürdürülebilirliğin ve ortak bir gelecek için kenetlenmenin destanıdır. ‘Yeşil Lezzetler Festivali’, bu destanın en coşkulu sayfasıdır. Giresun, geçmişin derinliklerinden gelen otların, fındığın, çayın ve denizin sesini, geleceğin gastronomi turizminde bir global senfoniye dönüştürmeye hazırlanıyor. Yeşilin ve lezzetin izinde, Karadeniz’in bu kapalı hazinesi, dünya sofralarını aydınlatacak bir yıldız olarak parlamaya aday.
Bu makalede öne sürülen fikir ve yaklaşımlar büsbütün müelliflerinin özgün niyetleridir ve Onedio’nun editöryal siyasetini yansıtmayabilir. ©Onedio
