Türkiye, 1999 yılının 17 Ağustos’una felaketi yaşayarak başladı. Kocaeli / Gölcük’te meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki sarsıntı, Marmara Bölgesi’nden Ankara ve İzmir’e kadar geniş bir alanda hissedildi. Gece 03.02’de yaşanan zelzelede resmi kayıtlara nazaran 17.480 vatandaşımız hayatını kaybetti.
Yaşadığımız bu acıyı unutmamız ise mümkün değil.
Aklımızda ise daima, tek bir soru var: Neden?
17 Ağustos 1999: Tam 26 yıl oldu.
1999 Gölcük Zelzelesi, 17 Ağustos gecesi saat 03.02’de Kocaeli/Gölcük’te meydana geldi. Kandilli Rasathanesi, sarsıntının büyüklüğünü 7.4 olarak açıkladı. Bu zelzele, Türkiye tarihinde en büyük kayıplara neden olan zelzele olarak tarihe geçti. Tüm Marmara Bölgesi’ni etkileyen sarsıntı, Ankara’dan İzmir’e kadar geniş bir alanda hissedildi. 285 bini aşkın konutun yıkıldığı zelzelede resmi kayıtlara nazaran 17.480 vatandaşımız hayatını kaybetti.
Ülkemizin değerli bir sanayi bölgesi olan Marmara’da yaşanan bu zelzele, gelişmiş bir coğrafyayı etkilediği için büyük bir ıstıraba neden oldu. Pek çok insan yakınını kaybetti, işini, konutunu kaybetti. Yaşanan artçı zelzeleler büyük dehşetlere neden oldu. Hayat, uzun bir mühlet ‘normal’ akışına dönmedi.
Yaşananları unutmamız ise mümkün değil.
Peki neden unutamadık?
‘Unutmadık’ kelamı daima lisanımızda. Elbette hayatını kaybeden vatandaşlarımızı, yaşanan acıları unutmayacağız. Bu, boynumuzun borcu.
Fakat bir insan nasıl olur da 26 yıl evvelki acıyı unutmaz? Hatta bu acıyı birinci dereceden yaşamadığı halde takvim 17 Ağustos’u gösterdiğinde içi nasıl cız eder?
‘Unutamadığımız’ daha doğrusu ‘unutturmadıkları’ için. Gölcük Depremi’nin akabinde Türkiye, dört bir yanında emsal acıları yaşadı.
-
12 Kasım 1999 Düzce: 7.2 büyüklüğündeki depremde 763 kişi hayatını kaybetti.
-
1 Mayıs 2003 Bingöl: 6.4 büyüklüğündeki zelzelede 176 kişi hayatını kaybetti.
-
23 Ekim 2011 Van: 7,2 büyüklüğündeki sarsıntıda 644 kişi hayatını kaybetti.
-
24 Ocak 2020 Elazığ: 6.8 büyüklüğündeki zelzelede 41 kişi hayatını kaybetti.
-
20 Ekim 2020 İzmir: 6.6 büyüklüğündeki zelzelede 116 kişi hayatını kaybetti.
-
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş: 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerde 46.104 kişi hayatını kaybetti.
Fakat bu acıların yaşanma sebebi büyük sarsıntıların olması değil. Şayet o denli olsaydı bugün Türkiye’den değil Japonya’dan, Rusya’dan örnekleri konuşuyor olurduk. Bizlerin içini yakan, hala bir tedbir alınmadığını bilmek. Gece yastığa başımızı rahat koyamamak. Yakınlarımızı telefonla arayınca ulaşamamak. Zelzele olma ihtimalinden haberdar olduğumuz halde o bölgelerde yaşamak zorunda olmak. Sarsıntının değil, binanın yıkıcı olduğunu bilmek.
Tekrarının yaşanmayacağından emin olduğunuz acıları hatırlamak bleki bir nebze kolay olabilir. Ancak bugün geldiğimiz noktada 1999 zelzelesi de öteki sarsıntılar de yaşanabilecek öteki felaketlerin bir habercisi.
İşte bu nedenle unutmadık, unutmayacağız. Unutamayacağız.
‘Unutamayacağımız’ makûs anıların yaşanmasına ise daha fazla tahammülümüz yok.
