Romanya futbolunun altın jenerasyonundan bahsedeceksek elbet bu 90’lara denk gelir. 1990, 1994 ve 1998 yıllarında üç sefer üst üste Dünya Kupası’na katılan Romanya, dünya futbolunda da büyük sempati kazanmıştı.
Fransa 98’de karşımıza sarı saçlarında çıktıklarında ise rakiplerinden en azından imajlarıyla ayrılıyorlardı. 98 yazının ve o saçların öyküsünü bir kere daha hatırlayalım.
Mihnea Lazar’ın Vice’te yayınlanan yazısından yola çıkarak o günlere dönelim.
“Hagi, Hagi, Hagi…” Ercan Taner’in seslendirmesiyle okuyun ve anlatılacaklardan sonra ulusal ekibin başkanının tesirini bir defa daha görün.
O devir Romanya için kaptan Gheorghe Hagi’nin önderliğinde geçti. Hem Barcelona hem de Real Madrid forması giymiş tarihteki sadece 15 futbolcudan biri olan Hagi, dünyanın en heyecan verici ofansif orta alanlarından biriydi. Biz de onu Galatasaray’da izleyebildik ve bir ekibi etrafına nasıl kenetlediğini görebildik.
Her ne kadar Zidane, Baggio ya da Ronaldo (Fenomen) üzere daha ünlü çağdaşlarıyla birebir düzeyde görülmese de, ülkesinde bir efsaneydi. Öngörülemez oyunu, hem kendisini hem de ulusal ekibi izlemeyi büyük bir keyfe dönüştürüyordu. Ona “Karpatların Maradona’sı” diyenler bile oldu. Vice haber sitesi bu bahse dair şöyle bir benzetme yapıyor:
‘Doğru meyhanede hakikat şahsa denk gelirseniz, size Hagi’nin Arjantinli efsaneden bile daha güzel olduğunu söyleyecektir.’
Üst çeşidi garantilediler ancak kümenin üçüncü maçından evvel “hayati” bir karar aldılar.
Fransa ’98’deki o ekip, son 16 tipine kadar ilerledi fakat turnuvanın gol hükümdarı Davor Suker ve onun Hırvatistan’ı tarafından elendi. Tekrar de turnuvanın en ikonik anı beş gün evvel yaşanmıştı. Kolombiya ve İngiltere galibiyetleriyle ikinci tipe kalmayı garantileyen grup, kümede bir maçları daha olmasına karşın kendilerine güvenerek tüm kadro halinde saçlarını sarıya boyadı.
Takım ruhunu pekiştirmek isterken Allah’ı mı kızdırdılar?
Elbette maksat kadro ruhunu pekiştirmekti ancak periyodun ulusal grup teknik yöneticisi Anghel Iordănescu’ya sorarsanız apayrı bir ruh uyandırılmıştı. Tunus ile berabere kalıp akabinde Hırvatistan’a elendikten sonra basına, “Tanrı’yı kızdırdık” demişti. Eski ulusal futbolcu Adrian Ilie ise o günleri şöyle anlatıyor: “Kolombiya ile oynayacağımız birinci maçtan iki gün evvelki taktik toplantısında, hocamıza ‘İki maç sonunda tipi garantilersek saçınızı kazıtmayı kabul eder misiniz?’ diye sorduk. O da kabul edince biz de ‘Eğer nitekim yaparsa biz de saçımızı boyarız’ dedik. Lakin evvel Kolombiya ve İngiltere’yi yenmemiz gerekiyordu.”
Adrian Ilie, bilinmeyen yürütülen operasyon sonunda otel çalışanlarının bile kendilerini tanıyamadığını söylüyor.
Kolombiya karşısında galibiyet golünü atan Ilie, “İngiltere’yi yendikten sonra hocanın saçını kestirdik” diyor. “Sonrasında sıra bize geldi. Birinci başta birtakım oyuncular yapmak istemedi fakat sonunda daima birlikte kelamımızı tutmaya karar verdik. Oteldeki vazifelilerden iki mahallî kuaför bulmalarını istedik ve Tunus maçından bir gün evvel herkesin saçını platin sarısına boyattık.”
Operasyon o kadar zımnî yürütüldü ki, oyuncular ailelerine bile haber vermedi. Ilie o anı şöyle anlatıyor: “Son idmanımızdan sonra yaptık, kimse bizi görmedi. Otele döndüğümüzde çalışanlar bizi öteki bir kadro sandı. Ailelerimiz ise şok oldu.”
Televizyon spikerlerinin kabusu olan 11 sarı baş…
“Sahada kimin kim olduğunu sahiden ayırt edemiyordunuz,” diyor Romanya ulusal televizyonunda Fransa ’98’i anlatan Emil Grădinescu. “Oyuncuların saçlarını boyatmaya karar verdiğine dair bir söylenti duymuştum lakin aslında buna inanmamıştım. En fazla birkaçının saçına röfle yaptırdığını düşündüm. Hasebiyle soyunma odasından 11 sarı başın birden çıkışını görünce yaşadığım şoku kestirim edebilirsiniz. Yabancı spikerler daima yanıma gelip ne olduğunu soruyorlardı lakin benim de hiçbir fikrim yoktu.”
Romanya bir daha o günlere dönemedi, bir Hagi de bulamadı.
Romanya, saçlarını sarıya boyattıktan sonra evvel Tunus’la berabere kaldı akabinde Hırvatistan’a elendi. Rab’ın bir cezası mıydı bilinmez lakin o düzeylere çıkmak Romanya için bir daha kolay ve mümkün olmadı.
Kötü bir lig sistemi, eski yıldızları aratan yeni yüzler…
Bunların hepsi hem geçmişe hasreti artırıyor hem de Hagi, Ilie, Popescu, Moldovan kalitesinde isimleri bir ortada izlemenin zahmetini hatırlatıyor.
